ยิ่งใช้ AI ลูกจะยิ่งโง่!
ประโยคนี้ฟังดูแรงไปไหมคะ? แต่ลงทุนมัมเชื่อว่าหลายบ้านคงเคยได้ยินหรือแอบคิดในใจบ้างเหมือนกัน โดยเฉพาะในยุคที่ Generative AI อย่าง ChatGPT หรือ Gemini กลายเป็นผู้ช่วยคนเก่งของทั้งพ่อแม่และลูก ๆ ไปแล้ว เดี๋ยวนี้ไม่ใช่แค่เด็กโตนะคะ เด็กอนุบาลบางคนยังรู้จัก ChatGPT เลย!
ลงทุนมัม เองก็ยอมรับค่ะว่า AI ทำให้ชีวิตง่ายขึ้นเยอะมาก ลูก ๆ ทำการบ้านไวขึ้น หาข้อมูลก็สะดวก แม่เองก็ไม่ต้องนั่งช่วยติวหรือหาคำตอบให้ลูกเหมือนเมื่อก่อน ทุกอย่างดูจะสะดวกสบายไปหมด
แต่ความสะดวกนี้เองที่บางทีก็ทำให้เราต้องหยุดคิดเหมือนกันว่า “แล้วทักษะสำคัญบางอย่างของลูกจะหายไปไหม?”
เพราะล่าสุดลงทุนมัมไปอ่านเจองานวิจัยของ MIT Media Lab (อ้างอิงจากบทความใน TIME ด้วยค่ะ) เขาทดลองให้คนอายุ 18-39 ปี เขียนเรียงความ โดยแบ่งเป็นกลุ่มที่ใช้ ChatGPT, กลุ่มที่ใช้ Google Search และกลุ่มที่เขียนเองแบบไม่ใช้เครื่องมืออะไรเลย ผลที่ออกมานี่ทำให้เราตกใจเลยค่ะ เพราะกลุ่มที่ใช้ ChatGPT สมองทำงานน้อยที่สุด ทั้งเรื่องการคิด การใช้ภาษา หรือแม้แต่พฤติกรรม พอใช้ไปนาน ๆ คนก็ยิ่ง “ขี้เกียจคิด” มากขึ้นเรื่อย ๆ สุดท้ายก็แค่ copy-paste คำตอบจาก AI มาส่ง ครูที่ตรวจเรียงความยังบอกเลยว่างานที่ได้มัน “ไร้จิตวิญญาณ” ฟังแล้วก็แอบใจหายนะคะ
ในขณะที่กลุ่มที่เขียนเอง หรือแม้แต่กลุ่มที่ใช้ Google Search สมองเค้ายังทำงานเยอะกว่ามาก โดยเฉพาะกลุ่มที่เขียนเองนี่สมองเชื่อมต่อกันดีสุด ๆ แสดงให้เห็นถึงความคิดสร้างสรรค์ ความจำ และการประมวลผลข้อมูลที่ดีกว่าเยอะเลยค่ะ MIT ถึงกับตั้งชื่อปรากฏการณ์นี้ว่า “Cognitive Debt” หรือ “หนี้สมอง” คือสมองขาดการฝึกคิด ฝึกเรียบเรียง และการจำระยะยาว แม้งานจะออกมาดูดีเพราะใช้ AI ช่วย แต่สมองไม่ได้พัฒนา
นักจิตแพทย์ก็เสริมอีกว่า เด็กที่ใช้ AI แทนการคิดเอง อาจเสียโอกาสในการสร้างความจำ ทักษะการแก้ปัญหา และความยืดหยุ่นทางจิตใจ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของการเรียนรู้และการใช้ชีวิตในอนาคตเลยนะ
ลงทุนมัมเชื่อว่าหลายบ้านคงรู้สึกสับสนเหมือนกันใช่ไหมคะ? ถ้าไม่ให้ลูกใช้ AI เลย กลัวจะตามเพื่อนไม่ทัน แต่ถ้าใช้มากไปก็กลัวลูกจะขาดทักษะสำคัญที่ต้องใช้ในชีวิตจริง
สำหรับโรงเรียนนานาชาติในไทยเอง หลายแห่งก็เริ่มนำ AI เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของการเรียนการสอนแล้ว บางโรงเรียนมีคลาสสอนให้เด็กใช้ AI อย่างสร้างสรรค์ เช่น ให้เด็กลองใช้ ChatGPT ช่วย brainstorm ไอเดีย หรือฝึกตั้งคำถามกับ AI บางที่ก็มีโปรเจกต์ให้เด็ก ๆ ทดลองใช้ AI ทำงานกลุ่มหรือค้นคว้าข้อมูล ฟังดูทันสมัยและน่าตื่นเต้นมาก ๆ เลยใช่ไหมคะ?
แต่ในฐานะพ่อแม่ ลงทุนมัมอยากชวนคุยและแบ่งปันแนวทางที่คิดว่าน่าจะช่วยให้ลูกใช้ AI ได้อย่างฉลาดและปลอดภัยค่ะ
สิ่งแรกที่ลงทุนมัมอยากเน้นย้ำเสมอเวลาคุยกับลูกก็คือ ให้ลูกเข้าใจว่า AI เป็นแค่ “เครื่องมือ” ไม่ใช่ “เจ้าของงาน” หรือ “เจ้าของความคิด” ของเรา การใช้ AI เหมือนมีผู้ช่วยที่เก่งมากอยู่ข้าง ๆ แต่สุดท้ายแล้ว คนที่ต้องคิดและตัดสินใจจริง ๆ ก็คือตัวลูกเอง
เวลาลูกอยากใช้ AI ช่วยหาข้อมูลหรือ brainstorm อะไรบางอย่าง ลงทุนมัมจะชวนลูกตั้งคำถามกับ AI แล้วให้ลูกเป็นคนสรุปและเรียบเรียงเนื้อหาด้วยตัวเอง ไม่ใช่แค่ copy คำตอบมาใช้ทันที เพราะอยากให้ลูกได้ฝึกคิด ฝึกจับประเด็น และฝึกเรียบเรียงความคิดของตัวเองอยู่เสมอ อีกเรื่องที่สำคัญมากคือ ลงทุนมัมจะเน้นย้ำกับลูกเสมอว่า ข้อมูลที่ได้จาก AI ไม่ใช่ทุกอย่างจะถูกต้องหมด ลูกต้องรู้จักตรวจสอบข้อมูลอีกครั้ง และเรียนรู้ว่าควรเชื่อถือแหล่งไหนบ้าง ลงทุนมัมชอบชวนลูกไปค้นคว้าต่อจากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือ เช่น เว็บไซต์วิชาการ หนังสือ หรือถามคุณครู เพื่อให้ลูกเห็นว่าการหาความรู้ต้องอาศัยหลายแหล่ง ไม่ใช่แค่พึ่ง AI อย่างเดียว
เวลาลูกมีการบ้านหรือโปรเจกต์ ลงทุนมัมจะให้ลูกลองคิดเองหรือเขียนเองก่อนเสมอ ถ้าติดหรือไม่มั่นใจค่อยใช้ AI ช่วยตรวจทานหรือเสริมไอเดียเพิ่มเติม วิธีนี้ช่วยให้ลูกได้ฝึกกระบวนการคิดของตัวเองก่อน แล้วค่อยใช้เทคโนโลยีเป็นตัวช่วยในขั้นตอนสุดท้าย
สุดท้ายนี้ ลงทุนมัมจะคอยสังเกตพฤติกรรมลูกอยู่เสมอ ถ้าเห็นว่าลูกเริ่มขี้เกียจคิดเอง หรือเริ่มพึ่ง AI มากเกินไป ก็จะคุยกับลูกตรง ๆ และอาจเบรกการใช้ AI ชั่วคราว เพื่อให้ลูกกลับมาฝึกคิด ฝึกเขียน และฝึกแก้ปัญหาด้วยตัวเองอีกครั้ง
ทั้งหมดนี้ ลงทุนมัมเชื่อว่าจะช่วยให้ลูก ๆ ของเราสามารถใช้ AI ได้อย่างฉลาด มีทักษะคิดวิเคราะห์ และไม่เสียโอกาสในการพัฒนาสมองและความคิดของตัวเองในระยะยาวค่ะ
เพื่อน ๆ ที่อ่านบทความนี้แล้ว คิดยังไงกันบ้าง ลูก ๆ ได้ใช้ ChatGPT ทำอะไรแค่ไหน มาแชร์กันหน่อยนะคะ
Ref:
MIT Media Lab: Your Brain on ChatGPT
TIME: AI, ChatGPT, Google, and Learning
=============
ติดตามทุกความเคลื่อนไหวของ ลงทุนมัม ได้ที่
FB: http://www.facebook.com/longtunmom/
Website: https://www.longtunmom.com
Youtube: https://www.youtube.com/channel/UCtmKu2CuSFh8-5UQZORg80Q