เรียนดี เกรดสวย แล้วเอาไปใช้ได้จริงไหม?

เขียนโดย ทีมลงทุนมัม
ลูกเรียนดี สอบได้คะแนนสูง แต่ถ้าเจอโจทย์ที่ไม่เคยเรียนมาก่อน จะคิดหาคำตอบได้ไหม?
เวลาพ่อแม่เลือกโรงเรียนให้ลูก เรามักดูหลักสูตร ผลการเรียน คะแนนสอบ หรือมหาวิทยาลัยที่รุ่นพี่สอบเข้าได้
แต่มีอีกเรื่องที่สำคัญไม่แพ้กัน คือ โรงเรียนช่วยให้เด็กคิดเป็น และนำความรู้ไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริงได้มากแค่ไหน?
เรื่องนี้เป็นหนึ่งในสิ่งที่การสอบ PISA ให้ความสำคัญ และผลประเมินล่าสุดปี 2025 ก็มีข้อมูลที่น่าสนใจเกี่ยวกับเด็กไทยค่ะ
PISA คืออะไร?
PISA ย่อมาจาก Programme for International Student Assessment เป็นการประเมินความสามารถของนักเรียนอายุ 15 ปี จากหลายประเทศทั่วโลก จัดโดย OECD
PISA ไม่ได้วัดแค่ว่าเด็กจำเนื้อหาที่เรียนมาได้หรือไม่ แต่ดูด้วยว่าเด็กสามารถนำความรู้ไปใช้คิด วิเคราะห์ และแก้ปัญหาในสถานการณ์จริงได้แค่ไหน
มีการประเมิน 3 ด้าน ได้แก่
Reading: อ่าน ทำความเข้าใจ วิเคราะห์และประเมินข้อมูล
Mathematics: ใช้คณิตศาสตร์แก้ปัญหาในชีวิตจริง
Science: ใช้ความรู้วิทยาศาสตร์อธิบายปรากฏการณ์และพิจารณาหลักฐาน
PISA 2025 มีนักเรียนจาก 91 ประเทศและเขตเศรษฐกิจเข้าร่วมกว่า 760,000 คน โดยเน้นการประเมินด้านวิทยาศาสตร์เป็นพิเศษค่ะ
คะแนนเด็กไทยเพิ่มขึ้นทั้ง 3 วิชา
ผล PISA 2025 ประกาศเมื่อวันที่ 8 กันยายน 2026 คะแนนเฉลี่ยของนักเรียนไทยเพิ่มขึ้นจากปี 2022 ทุกวิชา
| วิชา | ปี 2022 | ปี 2025 |
| วิทยาศาสตร์ | 409 | 432 |
| คณิตศาสตร์ | 394 | 407 |
| การอ่าน | 379 | 392 |
โดยวิทยาศาสตร์เพิ่มขึ้น 23 คะแนน ส่วนคณิตศาสตร์และการอ่านเพิ่มขึ้นวิชาละ 13 คะแนน ถือเป็นพัฒนาการที่น่ายินดีค่ะ
แต่คะแนนเฉลี่ยที่เพิ่มขึ้น ยังไม่ได้หมายความว่านักเรียนส่วนใหญ่มีทักษะพื้นฐานถึงเกณฑ์แล้ว
เด็กไทยมีทักษะพื้นฐานถึงระดับที่ควรได้หรือยัง?
PISA กำหนดให้ Level 2 เป็นระดับความสามารถพื้นฐานที่นักเรียนควรทำได้ เมื่อดูสัดส่วนนักเรียนไทยที่มีคะแนนตั้งแต่ระดับนี้ขึ้นไป พบว่า
| วิชา | นักเรียนไทย | ค่าเฉลี่ย OECD |
| วิทยาศาสตร์ | 59% | 74% |
| คณิตศาสตร์ | 41% | 65% |
| การอ่าน | 41% | 69% |
ตัวเลขที่น่าสนใจคือ มีนักเรียนไทยเพียง 41% ที่ทำได้ถึงระดับพื้นฐานในวิชาคณิตศาสตร์และการอ่าน ขณะที่ค่าเฉลี่ย OECD สูงกว่าค่อนข้างมาก
จึงสะท้อนว่า แม้คะแนนเฉลี่ยของไทยจะดีขึ้น แต่ยังมีนักเรียนอีกจำนวนมากที่ต้องได้รับการพัฒนาทักษะพื้นฐานค่ะ
ทักษะเหล่านี้เกี่ยวข้องกับชีวิตจริงอย่างไร?
การอ่านไม่ได้หมายถึงแค่อ่านหนังสือออก แต่รวมถึงการแยกแยะข้อเท็จจริงกับความคิดเห็น และประเมินว่าข้อมูลที่ได้รับน่าเชื่อถือแค่ไหน
คณิตศาสตร์ไม่ได้มีไว้แค่ทำโจทย์ในห้องเรียน แต่ใช้เปรียบเทียบราคา วางแผนค่าใช้จ่าย และตัดสินใจเรื่องต่าง ๆ
ส่วนวิทยาศาสตร์ช่วยให้เด็กตั้งคำถาม หาคำอธิบาย และพิจารณาว่าข้อสรุปต่าง ๆ มีหลักฐานรองรับหรือไม่
ทั้งหมดนี้คือความสามารถในการนำความรู้ไปใช้ ไม่ใช่แค่การจำคำตอบจากบทเรียนค่ะ
แล้วพ่อแม่ควรดูอะไรในการเลือกโรงเรียน?
นอกจากหลักสูตร ผลการเรียน และคะแนนสอบ อีกเรื่องที่น่าพิจารณาคือ วิธีการเรียนการสอนของโรงเรียนเปิดโอกาสให้เด็กได้คิด วิเคราะห์ ตั้งคำถาม และนำความรู้ไปใช้กับสถานการณ์จริงมากน้อยแค่ไหน
ในวัน School Visit พ่อแม่อาจถามโรงเรียนได้ว่า
“โรงเรียนมีวิธีส่งเสริมให้เด็กนำความรู้จากห้องเรียนไปใช้แก้ปัญหาในชีวิตจริงอย่างไรบ้าง?”
เพราะคะแนน PISA ไม่ได้ใช้ตัดสินว่าโรงเรียนไหนดีที่สุด หรือเด็กคนไหนเก่งกว่าใคร แต่ช่วยให้เราเห็นว่าทักษะอะไรบ้างที่เด็กควรได้รับการพัฒนา
คะแนนของเด็กไทยที่เพิ่มขึ้นเป็นข่าวดีค่ะ ขณะเดียวกัน ผลประเมินก็เตือนให้เห็นว่า การเรียนรู้ที่ดีไม่ควรหยุดอยู่แค่การทำข้อสอบได้ แต่ควรช่วยให้เด็กคิดเป็นและใช้ความรู้ได้จริงด้วยค่ะ
แหล่งข้อมูล: OECD, PISA 2025 Results (Volume I): Future-Ready Students และ PISA 2025 Country Note: Thailand



